Co na grilla? Dania na grilla. 10 porad dietetyka, jak przyrządzić zdrowy posiłek

Dania na grilla to prawdziwa uczta. Masz na nie ogromną ochotę, ale stale martwisz się o swoją figurę? Żeby nie zaokrąglić się przed latem, przeczytaj nasz poradnik grillowy. Dowiesz się, jaki grill wybrać. I czy grillowanie jest na prawdę szkodliwe dla zdrowia. Jakie mięso wrzucić na ruszt i z czym je zestawiać? Artykuł przygotowała Wioleta Urban z wirtualnej poradni dietetycznej Okiem Dietetyka.

Grill węglowy, gazowy, elektryczny czy patelnia grillowa?

Zasadniczo wyróżnia się trzy rodzaje grilla: węglowy, gazowy, elektryczny. Oprócz tego istnieją patelnie grillowe, które umożliwiają pieczenie bez tłuszczu i... bez wychodzenia z domu. Najbardziej popularny jest grill węglowy i to właśnie taki sposób przyrządzania potraw budzi wśród dietetyków najwięcej kontrowersji. W miarę upływu czasu, coraz większy udział mają grille gazowe i elektryczne. Urządzenia tego typu są znacznie droższe od klasycznych, ogólnodostępnych grilli, ale warto się w takowe zaopatrzyć, ponieważ żywność przygotowywana w ten sposób jest o wiele zdrowsza. Teflonowe patelnie wyposażone w pofalowaną płytkę są niemal tak samo wychwalane przez dietetyków co parowary. W przypadku patelni grillowych dodatkowym atutem jest zmniejszenie kaloryczności dania spowodowane usunięciem części tłuszczu.

SPRAWDŹ: 5 przepisów na dietetyczne dania z grilla

Dania z grilla szkodliwe dla zdrowia?

Na pewno słyszeliście o węglowodorach aromatycznych, rakotwórczych substancjach takich jak benzoapiren czy akrylamid, wolnych rodnikach. Podejrzewam, że mimowolnie obiło wam się co nieco o uszy i nie sądzę, by były to komentarze pochlebne. Cały proces klasycznego grillowania w skrócie wygląda tak: wytopiony tłuszcz ścieka na rozżarzony węgiel, szybko ulega spaleniu i przekształceniu do szkodliwych, lotnych związków, po czym osiada na jedzeniu. Wymienione wcześniej związki to silne kancerogeny, czyli substancje przyczyniające się do zwiększenia ryzyka powstawania nowotworów. To oczywiste, że sporadyczne jedzenie dań z grilla nie oznacza wyroku śmierci, ale lepiej unikać tego, co jest dla nas szkodliwe. Na pocieszenie powiem, że istnieje wiele przydatnych wskazówek, które pozwolą nam efektywnie unikać zagrożenia.

Dania na grilla - co najczęściej układamy na ruszcie?

Kiełbaski! Na pierwszym planie bezapelacyjnie plasują się różnego typu kiełbasy - od białej, przez kaszankę, do toruńskiej i pozostałych lokalnych. Jak to mówią - od wyboru do koloru - co kto lubi. Zaraz po kiełbaskach prym wiedzie karkówka i inne mięsa, w tym nieszczęsny boczek, który składa się z ponad 50 proc. tłuszczu! Zwykle daniem z grilla jest wieprzowina lub drób. W ramach szaleństwa (zazwyczaj w formie szaszłyków), do mięsnej artylerii dołączamy warzywa. Popularne są przede wszystkim ziemniaki, cebula, papryka, pieczarki, cukinia i bakłażan. Na ruszcie stosunkowo rzadko pojawiają się ryby i owoce morza. Szkoda, bo dobrze przyrządzona ryba z grilla jest nie tylko dietetyczną gratką, lecz również rajem dla podniebienia. Popularne są także grzanki np. czosnkowe oraz grillowane sery np. camembert. Można się też spotkać dania z grilla, którymi są owoców (banany, jabłka, ananas). Podsumowując: daniem na grilla może w zasadzie być wszystko - wykorzystajmy to w dobry sposób! Niestety często wybieramy do tego nieodpowiednie produkty i niezbyt trafną formę obróbki cieplnej.

Grill - dietetyk radzi jakie dania przyrządzić

Jak już wspomniałam, szkodliwe substancje powstające w czasie grillowania są wytwarzane ze spalonego tłuszczu. Idąc tym tropem, można łatwo wywnioskować, że powinno się unikać produktów zawierających dużych ilości tłuszczu (karkówka, żeberka, boczek, większość kiełbas, nie zaleca się też stosowania oleju jako składnika marynaty). Tego typu ekscesy są groźne dla zdrowia nie tylko z powodu węglowodorów aromatycznych, ale także dlatego, że zawierają dużo cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych. Nawet zdrowe, tłuste ryby takie jak łosoś tracą swoje cenne wartości odżywcze, jeśli poddamy je bezpośredniemu działaniu płomieni nad węglem drzewnym. "To co nam wolno?!" - zapewne wielu z Was zadało sobie w myślach to pytanie. Otóż można bardzo dużo - poleca się wszelkiego rodzaju chude mięso (drób bez skóry, cielęcinę, wołowinę), ryby i oczywiście warzywa - tutaj mamy w zasadzie pełną dowolność. Może na pierwszy rzut oka ta lista nie wydaje się imponująco długa, ale tak naprawdę od naszej wyobraźni zależy w jaki sposób połączymy składniki i jakie przyprawy podkreślą ich wyjątkowy charakter.

ZOBACZ: co zjeść na obiad

Dania z grilla - 10 praktycznych porad, aby były zdrowsze:

1. Unikaj smażenia na grillu węglowym - zamiast tego wykorzystaj nowsze technologie, czyli grille gazowe, elektryczne lub patelnie grillowe.

2. Wybierajmy produkty, które nie zawierają dużej ilości tłuszczu, zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z klasycznym grillem opalanym węglem drzewnym.

3. Stosuj specjalne tacki i folie aluminiowe, które będą stanowić fizyczną barierę dla bezpośredniego kontaktu z ogniem.

4. Nigdy nie jedz mocno odymionych, spalonych dań z grilla, są one przesycone szkodliwymi substancjami.

5. Jedz sałatki ze świeżych warzyw z dodatkiem zdrowego tłuszczu (oliwa, olej rzepakowy, lniany, z pestek winogron, awokado) - zawierają duże ilości witamin A, C i E. Wymienione witaminy mają działanie antyoksydacyjne i w pewnym zakresie niwelują szkodliwe działanie wolnych rodników powstających podczas grillowania.

6. Pij świeżo wyciskane soki lub zjadaj owoce - to bogactwo antyoksydantów.

7. Jako dodatek do mięs stosuj sos pomidorowy (pomidory są bogate w likopen) lub sos czosnkowy na bazie jogurtu (świeży czosnek zawiera substancje siarkowe np. allicynę)

8. Nie pij alkoholu - alkohol działa prooksydacyjnie i wzmaga negatywne działanie wolnych rodników. Klasyczne połączenie karkówka z grilla podawana z piwem niestety do najzdrowszych nie należy. Jedyny alkohol jaki jest dozwolony to czerwone wytrawne wino (nie więcej niż 2 lampki).

9. Przyprawiaj mięsa świeżymi ziołami - pomagają w trawieniu i zawierają... antyoksydanty!

10. Wszystko z umiarem - zdrowy rozsądek najlepszym doradcą.

Więcej o grillowaniu przeczytasz w artykule Grillowanie w wersji light.

Artykuł przygotowała Wioleta Urban z wirtualnej poradni dietetycznej Okiem Dietetyka.

SPRAWDŹ: dlaczego warto jeść bakłażany

Więcej o: